Ontwikkelingssamenwerking

Zuletzt aktualisiert am

9. März 2026

Verantwoordelijke op de ambassade:

Karl VANDEPITTE, Hoofd Ontwikkelingssamenwerking
Willem VANCUTSEM, Attaché Ontwikkelingssamenwerking
Annick AZANDJEME, Programmamedewerker

Verantwoordelijken bij het agentschap Enabel:

Olivier KRINS, Plaatselijk Vertegenwoordiger

Hieronder volgt een kort overzicht van de verschillende vormen van samenwerking die België uitvoert of financiert in Benin:

Gouvernementele samenwerking (uitgevoerd door Enabel)
Niet-gouvernementele samenwerking (uitgevoerd door Belgische ngo's en hun Beninse partners)
Andere vormen van samenwerking (multilaterale, academische, enz.)

Gouvernementele samenwerking

De Belgische samenwerking met Benin gaat terug tot in de jaren ’70. Sindsdien is België een van de belangrijkste bilaterale donoren van Benin gebleven.

De directe bilaterale samenwerking werd geïnstitutionaliseerd toen in december 1998 de eerste bilaterale paritaire Commissie werd gehouden en in januari 1999 de eerste Algemene Samenwerkingsovereenkomst werd ondertekend. Sindsdien hebben verschillende indicatieve samenwerkingsprogramma's . In september 2018 werd een nieuwe Algemene overeenkomst ondertekend.

De samenwerkingsprogramma voor 2023-2028 werd door Benin en België goedgekeurd door de ondertekening op 23 oktober 2023 van een nieuwe specifieke overeenkomst.

Dit nieuwe programma schrijft zich in de continuïteit van het programma 2019-2023, dat beschikte over een budget van € 60 miljoen.

Met een bedrag van € 45 miljoen heeft het programma 2023-2028 als algemene doelstelling de veerkracht van kwetsbare groepen, en meer in het bijzonder jongeren en vrouwen, te versterken, waardoor duurzame menselijke ontwikkeling in Benin mogelijk wordt gemaakt. Dit programma plaatst menselijk kapitaal in het middelpunt van zijn ambities en zorgt voor de versterking van deze factor door de toegang tot hoogwaardige sociaaleconomische basisdiensten, voedselzekerheid en waardig, inclusief en duurzaam werken te versterken, dit alles in een context van verbeterde veiligheid, waardoor het mogelijk wordt om de veerkracht van de bevolking tegen economische, voedsel-, veiligheids-, milieu- en gezondheidsschokken te versterken.

Het programma integreert prioritaire en transversale thema’s (gender, innovatie en digitalisering, waardig werk, klimaat en milieu) en streeft naar een dubbele verankering, met acties die zowel op centraal als lokaal niveau worden uitgevoerd.

Concreet worden interventies ontwikkeld in 4 verschillende sectoren:

Landbouwsector: de specifieke doelstelling van deze interventie is dat publieke en private actoren in de landbouwsector, inclusief familieboerderijen, jongeren en vrouwen, een agro-ecologische transitie naar duurzame voedselsystemen maken en daardoor bijdragen aan voedselzekerheid. Het prioritaire grondgebied van de interventie is het “pôle de développement agricole” (PDA) 4 dat de departementen Donga en Collines en een deel van het departement Borgou omvat. Bovendien worden bepaalde acties, bekend als consolidatie van de resultaten van het DEFIA-programma (2019-2023), uitgevoerd in PDA 3 (departement Atacora) in de cashewsector en in PDA 7 (departementen Atlantische Oceaan, Mono en Mono) van Ouémé, in de ananas- en rijstsectoren.

Havensector: de specifieke doelstelling van de havenpijler is dat de havenbelanghebbenden en de Autonome Haven van Cotonou het niveau van hun ambities, engagementen en prestaties op het gebied van ecologische ontwikkeling en de bevordering van waardig werk verbeteren.

Gezondheidssector: de interventies zijn erop gericht om ervoor te zorgen dat de bevolking van de doelgebieden (met name vrouwen en jongeren) van hun rechten en een goede seksuele en reproductieve gezondheid geniet, in co-creatie met andere actoren van een efficiënter en gemoderniseerd gezondheidszorgsysteem, gericht op de vermindering van gender ongelijkheden op het gebied van de gezondheid.

Republikeinse Politiesector: de specifieke doelstelling van de interventie is als volgt: “Door het concept van gemeenschapspolitie wordt de republikeinse politie versterkt om de veiligheid en interne uitdagingen en behoeften aan te pakken, en om de sociale cohesie en het vertrouwen met de bevolking te versterken.

Meer informatie vindt u op de website van Enabel (Belgisch agentschap voor internationale samenwerking).

Niet-gouvernementele samenwerking

Er bestaat een rijke uitwisseling en interactie tussen een groot aantal Beninse en Belgische individuen en organisaties. Sommige initiatieven groeien spontaan, andere zijn sterker gestructureerd. Zo werken 26 actoren van de niet-gouvernementele samenwerking (ANGS) nauw samen aan zeven strategische doelstellingen en zoeken ze naar synergie in verschillende gemeenschappelijke thema’s van de gemeenschappelijk strategisch kader (GSK), met name rond digitalisering en ook via de strategische dialoog rond waardig werk, of nog, rond actuele thema’s in Benin. Deze ANGS werkten ook een gezamenlijke kaart uit waarmee ze hun ervaringen en kennis beter kunnen uitwisselen maar ook communiceren met andere actoren.

De Belgische samenwerking verloopt via meerjarige programma’s die worden uitgevoerd door Belgische NGO’s in samenwerking met hun Beninese partners. Deze programma’s volgen duidelijke procedures en worden centraal beheerd. De Ambassade beschikt niet over mechanismen om gevolg te geven aan ad-hoc of individuele steunaanvragen en is dus niet in staat om op dit soort verzoeken in te gaan. Voor meer informatie over financieringsmogelijkheden via Belgische NGO’s raden we aan om rechtstreeks de websites van de betrokken organisaties te raadplegen.

Lijst van de leden van de GSK Benin

ACTIEVE LEDEN VAN DE GSK BENIN

OBSERVERENDE LEDEN VAN DE GSK BENIN

Andere vormen van samenwerking

Naast de bilaterale samenwerking (uitgevoerd door Enabel) en de niet-gouvernementele samenwerking (uitgevoerd door erkende ngo's) bestaan er nog heel wat andere vormen van samenwerking tussen Benin en België. Deze omvatten o.a.:

Gedecentraliseerde samenwerking, die voornamelijk de vorm aanneemt van partnerschappen tussen Belgische en Beninse gemeenten, gegroepeerd onder de koepelorganisaties van verenigingen van gemeenten, de Association Nationale des Communes du Bénin (ANCB), en de VVSG en UVCW in België. Deze partnerschappen worden voornamelijk gefinancierd door de Belgische ontwikkelingssamenwerking (DGD), naast lokale financiering (van de provincies, gemeenten en burgers). Hun belangrijkste doel is om de toegang van burgers tot lokale basisdiensten te versterken (burgerlijke stand, eigendomstitels, armoedebestrijding en het stimuleren van lokale productie en handel, gender, enz.) versterking van de organisatorische capaciteiten en autonomie van de gemeenten (opleiding, uitrusting, steun voor de oprichting van structuren zoals unieke loketten voor ondernemers) en versterking van de lokale economie en het bestuur. Lijst van gemeenten in Benin die een partnerschap hebben met een koepelorganisatie en/of een gemeente in België:
- Abomey-Saint-Hubert
- Agbangnizoun-VVSG, La Louvière
- Bantè-Amay
- Bembèrèke-VVSG, Arlon
- Bohicon-VVSG, Neupré, Zoersel
- Cové-VVSG, Tournai
- Djidja-Tintigny
- Dogbo-VVSG, Roeselaere
- Houéyogbé-VVSG
- Lalo-VVSG
- Matéri-VVSG
- Natitingou-Huy
- Nikki-VVSG
- Ouinhi-VVSG
- Péhunco-VVSG
- Péréré-Anzegem
- Porto-Novo-VVSG
- Savalou-Gesves
- Tanguieta-Antoing
- Tchaourou-Virton
- Toucountouna-Merelbeke
- Tovlikin-VVSG
- Zagnanado-UVCW
- Za-Kpota-UCVW, Hoogstraten
- Zogbodomey-UVCW
Universitaire samenwerkingsprojecten: institutionele steun tussen de Académie de Recherche et d'Enseignement Supérieur (ARES) en de Universiteit van Abomey-Calavi, talrijke ontwikkelingsonderzoeksprojecten, samenwerkingsprojecten tussen het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika en Belgische faculteiten en de Ecole du Patrimoine Africain in Porto Novo, en projecten tussen het Belgisch Natuurwetenschappen Museum en de Universiteit van Abomey-Calavi, de Universiteit van Parakou en het Institut de Recherches Halieutiques et Océanologiques du Bénin (IRHOB).
Beurzen toegekend door Belgische onderwijs- en onderzoeksinstellingen (ARES, ITG, VLIR, enz.)
Samenwerking op het gebied van ondernemerschap en privésector, geheel of gedeeltelijk gefinancierd door de Belgische ontwikkelingssamenwerking (DGD): Business Partnership Facility, Ex-change-expertise, Ondernemers voor Ondernemers, enz.

Coördinatie met andere financiële en technische partners in Benin

België hecht veel belang aan een betere coördinatie en harmonisering van de hulp, zowel op Europees als op internationaal vlak, om de doeltreffendheid van de programma's die door de verschillende donoren worden uitgevoerd, te verhogen. In die optiek zal België voor de periode 2023-2025 optreden als co-lead coördinator voor de Technische en Financiële Partners die actief zijn op het vlak van gender (“sous-groupe genre des PTF”). België streeft daarbij niet alleen naar een betere coördinatie onder de donoren, maar ook naar meer overleg en beleidsdialoog met de verschillende betrokken instellingen van de Beninse overheid, met het oog op een betere afstemming op het ontwikkelingsbeleid van het partnerland en de genderproblematiek bovenaan de agenda te plaatsen.

In dezelfde geest steunt België in Benin meestal geen specifieke projecten via de multilaterale organisaties (VN-familie en andere), maar kiest ons land ervoor deze organisaties in hun algemene middelen te ondersteunen (core funding) opdat deze lokaal een coherent programma kunnen realiseren. Voor de periode 2023-2025 financiert België rechtstreeks (earmarked multilateraal) een project van het VN-systeem in Benin, het PRRéCAZ-project, voor een bedrag van 4 miljoen euro ter versterking van de veerkracht van landbouwgemeenschappen in grensgebieden tegen de negatieve gevolgen van klimaatverandering (gefinancierd door België en beheerd door UNDP).